خانه › آمارهای بانکی › پایه پولی

پایه پولی، رشد پایه پولی، ضریب فزاینده نقدینگی (1382-1404)

بروزرسانی: 29 دی 1404
این مجموعه داده شامل سه شاخص کلیدی پولی در بازه‌ی ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۴ است که بر اساس آمار رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران گردآوری شده‌اند. این شاخص‌ها عبارت‌اند از:

• پایه پولی
• نرخ رشد پایه پولی
• ضریب فزاینده نقدینگی

داده‌های سال 1401 به بعد به تفکیک ماه تهیه شده است.
این داده‌ها امکان تحلیل دقیق سازوکار خلق پول، ارتباط میان پایه پولی و نقدینگی، و اثرگذاری سیاست‌های پولی را فراهم می‌کنند و مرجعی معتبر برای مطالعات اقتصاد کلان، تحلیل تورم و ارزیابی سیاست‌های پولی به‌شمار می‌روند.

خلاصه

پایه پولی در ساده‌ترین تعریف، همان پولی است که توسط بانک مرکزی ایجاد می‌شود و شامل اسکناس و مسکوک در دست مردم به‌همراه ذخایر بانک‌ها نزد بانک مرکزی است. این شاخص را «پول پرقدرت» هم می‌نامند، چون هر تغییری در آن چند برابر در کل نقدینگی کشور اثر می‌گذارد. وقتی پایه پولی افزایش یابد، بانک‌ها توان بیشتری برای خلق اعتبار و وام پیدا می‌کنند و در نتیجه حجم پول در اقتصاد بالا می‌رود؛ برعکس، کاهش آن می‌تواند رشد نقدینگی و تورم را مهار کند. به همین دلیل، پایه پولی یکی از مهم‌ترین ابزارها برای سیاست‌گذاری پولی و کنترل تورم در اقتصاد است.
بر اساس آخزین آمار بانک مرکزی در آبان 1404:

آمارهای مرتبط

• آمارهای بانکی
• بانک جامع آمار ایران | مشاهده، مقایسه و ساخت شاخص آنلاین
• نقدینگی و رشد نقدینگی